میگویند آدم نباید هرگز اصالتش را از دست بدهد بلاخره این اصالت زنجانی بودن ما هم ما را بر آن داشت که یکی از مهمترین بناهای شهر زنجان که به نوعی نماد این شهر هم شناخته شده و البته به افتخار زنان نمونه زنجانی ساخته شده است را برای دوستان عزیزم معرفی کنم.این شما و این هم رخشویخانه زنجان:

می گویند در ایام قدیم سرمای زمستان در زنجان چنان شدید بوده که دختران و زنانی هنگام رختشویی در کنار گذرهای آبی از سرما یخ می زدند.

برای در امان بودن از سرما، بنای رختشویخانه توسط دو برادر به نامهای مشهدی اکبر (معمار) و مشهدی اسماعیل (بناء) و در سال ۱۳۴۵ ه.ق  بدستوراولین شهردار زنجان (علی اکبر توفیقی) ساخته شده است. آب مجموعه از قنات قلعچه حاجی میر بهاء الدین تأمین می گردیده است و نیز متولی رختشویخانه توسط رئیس بلدیه گمارده می شد و خدمات رختشویخانه برای آحاد شهروندان شبانه روز دایر و استفاده از آن به طور مجانی بوده.

بنای تاریخی رختشوی خانه زنجان در مرکز بافت تاریخی شهر زنجان در محل معروف به بابا جامال چوقوری (گودال باباجمال)قرار گرفته  است . دسترسی به بنای رختشوی خانه از خیابان سعدی از طریق کوچه فرهنگ نیز امکان پذیر است.از روی سبک وسیاق معماری این بنا می‌توان ساخت ان را به اواخر دوره قاجاریه و اوایل دوره پهلوی نسبت داد.هدف از ساخت این رختشوی خانه تامین امنیت و اسایش زنان در یک مکان سرپوشیده بوده است. آب این محدوده که دارای فضاهای متعددی است از قنات قلعچه حاجی میربها الدین تامین می‌شد فضاهای این مجموعه را می‌توان به دو بخش مدیریت رختشوی خانه شامل حیات وقسمت مسکونی و فضای اصلی شستشوی رخت که خود دارای چهار قسمت است تقسیم کرد.حیاط محوطه‌ای است به شکل مربع و مستطیل به میزان ۴۰۰ متر مربع (۳۲×۱۲متر) شامل درختکاری و فضای سبز، و اعیانی آن در جبهه شمالی محوطه به مقدار ۶۰ متر مربع شامل دو اطاق و یک ورودی است که این ورودی فضاهای محوطه، سرایداری و محل شستشوی رخت را به همدیگر متصل می نماید. پلان و نمای این واحد مسکونی دارای بار فرهنگی بوده و به سبک معماری سنتی شناخته شده زنجان احداث گردیده است. .خزینه این رختشوی خانه ۱۷متر طول ۵۵/۱۱متر عرض و حدود ۸متر ارتفاع دارد فضایی شبیه تراس مشرف به فضای رختشوی خانه وجود دارد که به عبارتی می‌توان ان را شاه نشین و محل مدیریت نامید.محل ورودی بنا به شبکه ارتباطی کوچه‌های شهر را پیدا می‌کرد و خانمی که گفته می‌شود همسر معمار این بنا بوده است کار کنترل و نظارت بر امور رختشوی خانه را بر عهده داشت و در قبال این کار مبلغی ماهیانه دریافت می‌کرد.از معماری این فضا چنین استنباط می‌شود که معمار اشنایی کاملی به شیوه سنتی داشته که توانسته است با کمک قوسها و نورگیرها فضای دل انگیزی را در قسمت بالای انبار سالن اصلی رختشوی خانه و تردد افراد را انجام می‌داده است. طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی بنای رختشوی خانه پرسپکتیو بسیار زیبایی دارد وسالن ان با ۱۱ستون به طور قرینه به دو قسمت تقسیم شده است این فضا از سالنی به عرض ۷/۱۳متر طول۶۲متر و مساحت زیربنای ۸۵۰متر مربع برخوردار است.فاصله ۱۱ستونی که به طور قرینه سالن را به دو قسمت تقسیم کرده اند در جهت قرینه از چهار واحد حوضچه و مجاری اب در حد فاصل حوضچه‌ها تشکیل یافته وحدود آن را سنگ های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر مجزا می‌کند.از نظر تشابه کاربری چنین بنایی در هیچ قسمتی از ایران به این شکل دیده نشده ولی از نظر معماری با مساجد عباسقلی خان و دروازه ارگ قابل مقایسه است این بنا به طور عام المنفعه وشبانه روزی بود و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهر وندان دریافت نمی‌شده است. بنای رختشوی خانه شهر زنجان هم اکنون مهمترین موزه این استان است ودر ان انواع لباس های محلی زیور الات ابزار و وسایل مورد استفاده بانوان در معرض دید همگان قرار گرفته است.

اگر در تعطیلات گذرتان به زنجان افتاد دیدن این مجموعه را فراموش نکنید.